هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی 12/5 شكستی سیاسی یان گزیكاری

07/18/2018 11:03:38


نازم عه‌بدوڵا
12/ 5/2018 هه‌ڵبژاردن كرا بۆ دیاریكردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق، ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ چاوه‌ڕوان نه‌كراو بو بۆ هه‌مو خه‌ڵكی كوردستان، خه‌ڵكی كوردستان چاوه‌ڕوانیان ئه‌كرد هه‌ردو پارته‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كه‌ به‌ ڕێژه‌یه‌كی به‌رچاو پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریان دا به‌زیبێت و به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزۆسیۆن هه‌رلایه‌نه‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی ئۆپۆزۆسیۆن بونی پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریان به‌رز بوو بێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌نجامه‌كان زۆر پێچه‌وانه‌ بون، ئه‌وه‌ بوو لایه‌نه‌ ئۆپۆزۆسیۆنه‌ كان به‌ هۆی ئه‌و شكسته‌ چاوه‌ڕوان نه‌كراوه‌وه‌ توشی تاسان بوون، كه‌ دیاره‌ گومانی زۆربه‌ی خه‌ڵك ولایه‌نه‌ سیاسیه‌كان بۆ ئه‌وه‌ ئه‌چێت، فێڵ وته‌زویرێكی به‌ رچاو به‌ تایبه‌تی له‌هه‌رێمی كوردستان به‌ كه‌ركوكیشه‌وه‌ كراوه‌، دیاره‌ ناوه‌ڕاست وباكوریش له‌ ته‌زویر به‌ ده‌ر نه‌بوون، وه‌ تائێستاش كه‌ سه‌رتای مانگی ته‌موزه‌ به‌ هاتنه‌ سه‌رخه‌تی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق و ڕه‌خنه‌ی توندی شه‌ش لایه‌نی سیاسی له‌ هه‌رێمی كوردستان و ڕاسپاردنی كۆمیسیونی باڵای سه‌ربه‌خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان، دۆخه‌كه‌ یه‌كلایی نه‌بۆته‌وه‌، پارت و لایه‌نه‌ ئۆپۆزۆسیۆنه‌كانی هه‌رێمی كوردستانیش قه‌ناعه‌تیان وایه‌ ئه‌گه‌ر ته‌زویرو گزیكاری نه‌بوایه‌ ئه‌وه‌ ده‌نگی شایسته‌ی خۆیان به‌ده‌ست ده‌ هێنا، وه‌ هه‌ردو پارتی ده‌سه‌ڵات دار له‌ هه‌رێم به‌ ناوی سندوقی ده‌نگدان و پرۆسه‌ی ڕای خه‌ڵك كوده‌تایان كرد، كه‌ ئه‌مه‌ش وایكرد پێگه‌ی ڕاسته‌قینه‌ی لایه‌نه‌كان به‌ ئۆپۆزۆسیۆن و ده‌سه‌ڵاته‌وه‌، به‌ چاك و خراپیانه‌وه‌ بشاردرێته‌وه‌، بۆیه‌ له‌م بابه‌تدا به‌شكستی سیاسی لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزۆسیۆن ناو ببرێت و وه‌باڵه‌كه‌ی بخرێته‌ سه‌ر ملی ئه‌وان له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی به‌ ئاشكرا ته‌زویرێكی زۆر كراوه‌، وایه‌زانم دوور بێت له‌ ویژدان، له‌ هه‌مان كاتدا مه‌عنای وانیه‌ لایه‌نه‌كان دور بوو بن له‌ شكست، چونكه‌ به‌شێك له‌ چاودێران قه‌ناعه‌تیان وابو له‌ به‌ر كۆمه‌ڵێك هۆكاری خودی وبابه‌تی ئه‌وانیش ده‌نگه‌كانیان كه‌م ده‌كات و ناگاته‌ ئه‌و ڕێژه‌یه‌ی خۆیان به‌ته‌مایین. 
تا ئێره‌ وابزانم هه‌مو هاوڕاین، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی هه‌ڵوێسته‌ له‌سه‌ر كردنه‌ ئه‌وه‌یه‌ پارته‌ سیاسیه‌كان به‌ تایبه‌ت لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان چ میكانیزمێكیان پێیه‌ بۆ هه‌ستانه‌وه‌ و خۆ ده‌ربازكردنه‌ له‌م قه‌یرانه‌ سیاسیه‌ی به‌رۆكی هه‌رێمی كوردستانی گرتوه‌؟ ئایا گونجاوه‌ لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان هه‌مو هێلكه‌ی خۆیان بخه‌نه‌ سه‌به‌ته‌ی یه‌ك ڕیتمی خه‌باتی سیاسیه‌وه‌و میكانیزمه‌كانی تری خه‌بات و كاری حیزبی وه‌لا بنێن؟ له‌ ووڵاتێكدا كه‌ حیزب تاك لایه‌نه‌ ده‌سه‌ڵات داره‌و یاسا سه‌روه‌ر نیه‌ كاری ئۆپۆزۆسیۆن بوون له‌ به‌رده‌م چه‌ندین تونێلی نادیار دایه‌، له‌ ماوه‌ی 24 سه‌عاتدا هه‌وڵی زیاتر له‌ چوار ساڵیان ببێته‌ تۆزی به‌ربا؟.
كاری سیاسی و حیزبایه‌تی ئه‌گه‌ر به‌شێكی زانست بێت له‌ زانكۆو په‌یمانگاكان بخوێنرێت، بێگومان به‌شه‌كه‌ی تری ئه‌و زانیاریانه‌یه‌ كه‌ به‌ ئه‌زمونی موماره‌سه‌و كاری ڕۆژانه‌ به‌ درێژایی ته‌مه‌ن له‌ خه‌باتی سیاسیدا فێری ئه‌بیت،  له‌ وڵاتێكدا كه‌ یاسا سه‌روه‌ره‌و هێڵی سوور بۆ ده‌سه‌ڵات دارو بێده‌سه‌ڵات هه‌یه‌، خه‌باتی سیاسی تیایدا وه‌كو ئه‌و ووڵاته‌ نیه‌ حیزب به‌ شێوه‌یه‌كی تاكڕه‌وانه‌ به‌ بێ‌ پابه‌ند بوون به‌هیچ پرانسیپ ویاسایه‌كه‌وه‌، ته‌نها به‌رژه‌وه‌ندی پارتی ده‌سه‌ڵات دار و بنه‌ماڵه‌ هێڵی سوور بێت، كه‌ ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ خه‌له‌له‌ سه‌ره‌كیه‌كان، بۆ دانانی به‌ر به‌ستێك له‌ به‌رده‌م شاڵاوی خۆسه‌پاندنی پارته‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كان و، نا ئومێد كردنی خه‌ڵك و، بێ‌ متمانه‌ كردنی خه‌ڵك به‌ پرۆسه‌ی سیاسی، پێویسته‌ جگه‌  له‌ گرتنی سه‌نگه‌ری خه‌ڵك و داكۆكی له‌ مافه‌ڕه‌واكانیان وخستنه‌ پێش چاوی گه‌نده‌ڵی و كه‌م وكورتیه‌كانی ده‌سه‌ڵات، ئه‌م هه‌نگاوانه‌ش بگیرێرێنه‌ به‌ر:
یه‌كه‌م: هه‌نگاوه‌ ده‌ره‌كیه‌كان 
1. به‌ هه‌ند وه‌رگرتنی په‌یوه‌ندی له‌ گه‌ڵ ئه‌و ووڵاتانه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی باڵایان له‌ عێراق به‌ گشتی وهه‌رێمی كوردستان به‌ تایبه‌تی هه‌یه‌، به‌ پله‌ی یه‌ك ئه‌مریكا دوای ئه‌و ئێران و توركیا دێن، سروشتی ئه‌و ووڵاتانه‌ش وایه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مری واقیعدا ئه‌كه‌ن، ئه‌مریكاو ڕۆژ ئاوا ده‌یانزانی سه‌دام حوسه‌ین دیكتاتۆره‌و گه‌له‌كه‌ی خۆی پاكتاو ده‌كات، به‌ڵام تا به‌رژه‌وه‌ندیان لای ئه‌و بو مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ ده‌كرد، كۆریای باكور دیكتاتۆر ترین وڵاتی سه‌رده‌مه‌ ئه‌مریكا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كات، بۆیه‌ دروشمه‌كانی دیموكراسی و، ئازادی گه‌لان و، دژایه‌تیكردنی گه‌نده‌ڵی، كۆمه‌ڵێك دروشمن بۆ مه‌به‌ستی سیاسی له‌ ده‌ره‌وه‌ی ووڵاته‌كانی خۆیان به‌كاری دێنن، نابێ‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ بكرێت ئه‌و وڵاتانه‌، ده‌سه‌ڵاته‌ خراپ وگه‌نده‌ڵكاره‌كان لاببه‌ن و فه‌رموو له‌ ئۆپۆزۆسیۆنه‌ ئه‌مین ودڵپاكه‌كان بكه‌ن، بۆ وه‌رگرتنی ده‌سه‌ڵات، بۆیه‌ ئه‌بێ‌ ئه‌و وڵاتانه‌ دڵنیابن كه‌ بوونی تۆ نه‌ك زیان به‌و ناگه‌یه‌نێت به‌ڵكو پارێزگاری له‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانیشیان ئه‌كه‌یت؟! ئه‌گه‌ر خه‌له‌ل له‌ په‌یوه‌ندی سیاسی و خراپی دیبلۆماسیدا هه‌یه‌ پێویسته‌ پلان دابه‌ڕێژی له‌ ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكدا ئه‌و په‌یوه‌ندیانه‌ باش بكه‌یت، یان ئه‌گه‌ر لاوازی له‌ پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریه‌، هۆكاره‌كان دیاری بكرێن و پلان دابنرێ‌ بۆ به‌ هێزكردنی پێگه‌كه‌ و لادانی ئه‌و به‌ربه‌ستانه‌ی ڕێگرن له‌ گه‌شه‌ی جه‌ماوه‌ری تۆ،یان ئه‌گه‌ر هۆكاری فیكری وئایدۆلۆژیه‌ بگه‌ڕێ‌ به‌ دوای چاره‌سه‌رداو لادانی بیری نامۆو ئه‌و ڕواڵه‌تانه‌ی خه‌ڵك لێیان ئه‌سڵه‌مێته‌وه‌، یان ئه‌گه‌ر گومان له‌ سه‌ر جۆری په‌یوه‌ندیه‌كان وكاری دیبلۆماسیت هه‌یه‌ به‌ بێ‌ مانو بون به‌ دوای ئه‌و میكانیزمانه‌وه‌ به‌ كه‌ ئه‌یانڕه‌وێنێته‌وه‌.
2. ئیسلام وه‌كو بنه‌مایه‌ك دژی بیری ناسیونالیستیه‌، به‌ڵام له‌ هه‌مان كاتیشدا زۆر دژه‌ به‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌ك مافی نه‌ته‌وه‌یه‌كی تر زه‌وت بكات، وه‌ له‌و كاته‌دا داكۆكی له‌ مافی ڕه‌وای نه‌ته‌وه‌یه‌ك ئه‌ركێكی شه‌رعیه‌، وه‌به‌ شێك له‌ داكۆكی ماف خۆماڵیكردنی ئایدۆلۆژیای حیزبی و دونیا بینیه‌كانه‌، له‌ كاتی ناكۆكیمان له‌گه‌ڵ گه‌ل و نه‌ته‌وه‌ جیاوازه‌كاندا، له‌و كاته‌دا داوای مافی ڕه‌وانی خۆمانیان لێ‌ ئه‌كه‌ین، له‌ هه‌مان كاتدا كۆمه‌ڵێك ئه‌رك و مافی ئاینی له‌ نێوانماندا ئه‌مێنێت، ئه‌مه‌ش وایكرد پێغه‌مبه‌ر( صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ئه‌و بنه‌ما ناسیۆنالیستیه‌ی سه‌رده‌می جاهیلی بگۆڕێت كه‌ ئه‌ڵێت: ( انصر أخاك ڤالما أو مڤلوما) كه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی علیه‌ وسلم ) ڕاستیكرده‌وه‌، فه‌رموی ئه‌گه‌ر براكه‌ت سته‌می كرد ده‌ستی بگره‌، وه‌ ئه‌گه‌ر سته‌میشی لێكرا یارمه‌تی بده‌، (بوخاری گێڕاویتیه‌و به‌ ژماره‌: 2312).  مادام ئێمه‌ سیاسه‌ت بۆ گه‌لی كورد ئه‌كه‌ین و بانگه‌واز و وه‌عزو ئامۆژگاریمان له‌ناو ئه‌واندایه‌، وه‌ چاره‌نوسی دونیاو دوا ڕۆژمان به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌وانه‌وه‌، نابێ‌ خۆمان بخه‌ینه‌ شوێنی گومان و به‌ چاوێكی نامۆ ته‌ماشا بكرێین، گومان نیه‌ ئه‌و گه‌ل و ولاتانه‌ی كێشه‌ی نه‌ته‌وایه‌تیان له‌گه‌ڵ گه‌لی كوردا هه‌یه‌، كاری جوان و باشیان هه‌یه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ده‌ر بڕینی وه‌لائو پیا هه‌ڵدانی  ئێمه‌ بۆ ئه‌ونه‌ته‌وه‌و و ڵاتانه‌ زه‌ره‌ر بگه‌یه‌نێت به‌ پێگه‌ی سیاسی وكاری بانگه‌وازیمان، وه‌ ببێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان وا پیشان بدرێن دۆستی بێگانه‌ن و خه‌مخۆری میلله‌تی خۆیان نین و، سه‌ر به‌ دوژمنی گه‌له‌كه‌یانن، ئه‌وه‌ له‌ وكاتانه‌دا پێویسته‌ خۆمانی لێ‌ بپارێزین، له‌كاتێكدا هه‌مو ئه‌و نه‌ته‌وه‌و وڵاتانه‌ی كێشه‌یان له‌گه‌ڵ دۆزی كورد هه‌یه‌ شه‌وو ڕۆژ دڵسۆزی بۆ گه‌ل و ووڵاتی خۆیان ده‌نوێنن و نه‌ته‌وه‌كانی تر ئه‌گه‌ر چی وه‌كو ئه‌وانیش مسوڵمانن، به‌ڵام وه‌كو خۆیان ته‌ماشایان ناكه‌ن. وه‌ خۆماڵی كردنی سیاسه‌ت و بانگه‌واز هیچ تێگیرانێكی له‌گه‌ڵ وه‌لائی شه‌رعی و خۆشه‌ویستی گه‌لانی مسوڵماندا نیه‌، تۆ به‌ دڵ وه‌كو هه‌مو مسوڵمانێكی دونیا حیسابیان بۆ ده‌كه‌یت، به‌ڵام تێبینی ئه‌وه‌ت هه‌یه‌ ئه‌وان سته‌م له‌میلله‌تێك ده‌كه‌ن!! وه‌ له‌ هه‌مان كاتدا تێكگیرانیش نابێت له‌ سوود بینین له‌ ئه‌زمونی باشی ئه‌وان، تا ئێستاش لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان به‌ گومانه‌وه‌ ئه‌ڕواننه‌ خۆماڵیكردنی بانگه‌وازو گوتاری سیاسیان، بوه‌ به‌ ململانێیه‌كی گه‌وره‌ له‌ نێوان تێكگران له‌ نێوان وه‌لائی شه‌رعی و جێ‌ به‌ جێكردنی داواكاریه‌كانی واقیعی سیاسی.
3. به‌شداریكردن له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوی هه‌رێمی كوردستان كاره‌ساتێكی تره‌، ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌ كانی ئۆپۆزۆسیۆن به‌ بێ‌ دیراسه‌و توێژینه‌وه‌یه‌كی هه‌مه‌ لایه‌نه‌ جارێكی تر بچنه‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی داهاتوی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌، وه‌له‌كاتێكدا هه‌مو جموجوڵه‌كان بۆ گێڕانه‌وه‌ی متمانه‌ به‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان بێ‌ ئه‌نجام بون، نابێ‌ ئه‌وان له‌ ناچاریدا خۆیان بسپێرن به‌ قه‌ده‌ری كۆمسیۆن كه‌ دوور نیه‌ هه‌مان چاره‌نوسی 12/5 چاوه‌ڕوانیان بكات، وه‌ به‌رژه‌وه‌ندی پارته‌ سیاسیه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌ردو حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار له‌وه‌دایه‌: یان پێكه‌وه‌ هه‌موو پارته‌ سیاسیه‌كان بایكۆتی هه‌ڵبژاردنه‌كان بكه‌ن، بۆ دروستكردنی فشارێكی نێو خۆی و دروستكردنی ده‌نگۆیه‌كی نێو ده‌وڵه‌تی له‌ سه‌ر هه‌ردو پارتی ده‌سه‌ڵات دار، یان لایه‌نه‌كانی تر به‌ سازانێكی سیاسی له‌گه‌ڵ هه‌ردو پارتی ده‌سه‌ڵات دار به‌شداری بكه‌ن، وه‌هه‌ڵه‌یه‌ ئه‌وان ڕازی ببن به‌ قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌ی پۆستی حكومی، ئه‌ڵێن هه‌ندێك هۆز له‌ به‌رانبه‌ره‌كانیان ئه‌كوژن، پاشان به‌وه‌ صوڵح ئه‌كه‌ن ئافره‌تێكیان ئه‌ده‌نێ‌، پاشان نه‌وه‌كانیان ئه‌بن به‌ خوشكه‌ زایان و داوای خوێن له‌ خاڵوانیان ناكه‌ن!!!  وه‌ ئه‌م سازانه‌ش بۆ ئه‌وه‌ی بیسه‌لمێنن له‌م پاشاگه‌ردانیه‌ی هه‌رێمی كوردستاندا متمانه‌ به‌م جۆره‌ هه‌ڵبژاردنانه‌ ناكرێت، وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی تا قۆناغێكی تر پارێزگاری له‌ڕێژه‌ی ده‌نگه‌كانی پێشوی خۆیان بكه‌ن و جه‌ماوه‌ره‌كه‌یان نا ئومێد نه‌بن، له‌ لایه‌كی تریش له‌ مه‌یدانی ململانێكان دوور نه‌كه‌ونه‌وه‌، له‌وانه‌یه‌ ئه‌مه‌ جۆرێك له‌ شه‌رعیه‌ت دانی تیابێت به‌ كاره‌ نایاسایی و گه‌نده‌ڵكاریه‌كانی ئه‌وان، به‌ڵام ئه‌بێ‌ له‌ توێژینه‌وه‌دا هه‌مو ئه‌گه‌ره‌كان له‌ به‌رچاو بگیرێت، له‌ هه‌مو حاڵه‌تێكدا 12/5 سه‌لماندی هه‌ڵه‌یه‌كی سیاسی گه‌وره‌یه‌ به‌ بێ‌ دیراسه‌یه‌كی قووڵ، هه‌ر پارته‌و به‌ تاك لایه‌نه‌ خۆیان فڕێبده‌نه‌ نێو هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مجاره‌ی هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌.
4. له‌كاتێكدا تۆ وه‌كو پارتێكی سیاسی كار ئه‌كه‌یت مافی خۆته‌ چۆن سیاسه‌ت ئه‌كه‌یت، كێ‌ ئه‌كه‌یت به‌ هاوپه‌یمان و له‌ گه‌ڵ چ لایه‌نێكیش نزیكیت پێ‌ باش نیه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی جێگه‌ی تێبینیه‌و ده‌ره‌هاویشته‌ی خراپی ئه‌بێت ته‌نها له‌ سه‌ریه‌ك ته‌وه‌ر سیاسه‌ت بكه‌یت و لایه‌نه‌كانی تری سیاسه‌ت فه‌رامۆش بكه‌یت، ئه‌كرێت به‌ نزیكیت له‌گه‌ڵ لایه‌نێك به‌رژه‌وه‌ندی زیاتر ده‌سخه‌یت، به‌ڵام به‌ بێ‌ له‌ده‌سدانی ئه‌و به‌رژه‌وه‌ندیانه‌ ئه‌كرێت له‌ گه‌ڵ چه‌ند لایه‌نی تریش مادام هه‌ندێك به‌رژه‌وه‌ندی مادی، یان مه‌عنه‌وی به‌ ده‌ست دێنیت و، زیانی نابێت بۆ پێگه‌ی ناو جه‌ماوه‌رت، له‌ سیاسه‌تدا ته‌ماشای به‌رژه‌وه‌ندی خۆت ئه‌كه‌یت، نه‌ك به‌رژه‌وه‌ندی ونیازی به‌رانبه‌ر، یه‌كێك له‌ وهه‌ڵوێستانه‌ی كه‌ جه‌ماوه‌ری لایه‌نه‌ ئۆپۆزۆسیۆنه‌كان به‌تایبه‌ت كۆمه‌ڵ ویه‌كگرتوی نیگه‌ران كردبو، ئه‌وه‌بو له‌كاتی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی 12/5 ئه‌ندامان ودۆست و لایه‌نگرانیان هێرشیان ده‌كرده‌ سه‌ر یه‌كترو توانجیان لێك ده‌دا، وه‌كو دوو به‌ره‌ هه‌ڵوێستیان له‌یه‌ك وه‌رگرتبو، لێره‌دا مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌نیه‌ داوه‌ری بكه‌ین بۆ دیاری كردنی خه‌تابارو بێ‌ خه‌تا، به‌ڵام مه‌به‌ستمان ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و كاره‌ زیانی گه‌یاند به‌ پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریان و خه‌ڵكی گله‌ییان لێیان ئه‌كرد، به‌ ئومێدی ئه‌وه‌ی جارێكی تر له‌ كاتی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كانی هه‌رێمی كوردستان دوباره‌ نه‌بنه‌وه‌.
دووه‌م هه‌نگاوه‌ نێو خۆییه‌كان:  
به‌ هۆی شكستی هه‌ندێك له‌ململانێ‌ سیاسی و حیزبیه‌كانه‌وه‌ جۆرێك له‌ ناڕونی و به‌رده‌م خۆ نه‌بینین باڵیكێشاوه‌ به‌ سه‌ر به‌شێكی به‌ رچاوی ئه‌ندامان و كادێران و جه‌ماوه‌ری لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كاندا، بۆ چاره‌سه‌ری ئه‌م حاڵه‌ته‌ش پێویسته‌ پارتی سیاسی كار له‌سه‌ر كۆمه‌ڵێك ئه‌ڵته‌رناتیف بكات، به‌ نه‌خشه‌ ڕێگاو كاریان له‌سه‌ر بكات:
1. كار كردن له‌ سه‌ر گۆڕینی ئه‌و چه‌مكه‌ حیزبیانه‌ی هه‌ست ئه‌كرێت كاتیان به‌ سه‌ر چوه‌، یان به‌ شێك له‌ ئه‌ندامان وكادێران به‌ پێویستیان نازانن، بۆنمونه‌ كاركردن له‌سه‌رفره‌وان كردنی بنكه‌ی بڕیاردان، یان پیاچونه‌وه‌ به‌ و میكانیزمانه‌ی تا ئێستا كاری ڕێكخراوه‌یی له‌سه‌ر ڕۆیشتوه‌، با به‌ میكانیزمی جه‌ماوه‌ری جه‌ماوه‌ر بدوێنین نه‌ك به‌ میكانیزمی حیزبی، وه‌ لادانی هه‌ندێك ناوو ناونیشان و ڕواڵه‌ت تایبه‌تن به‌ پوخته‌یه‌كی خه‌ڵكه‌وه‌ جه‌ماوه‌ر لێیان تێناگه‌ن و به‌ لایانه‌وه‌ گرنگ نیه‌،كه‌ بونیان هیچ قازانجێكیان نیه‌، وه‌ داهێنانی كۆمه‌ڵێك ناونیشان و چه‌مكی تازه‌ كه‌ بۆ لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان پێویسته‌، به‌شێك له‌ بیرمه‌ندو شاره‌زایانی كاری سیاسی له‌ ناو خۆو جیهانی ئیسلامی ڕایان وایه‌: ئه‌و قۆناغه‌ ڕۆیشت لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان خۆیان به‌ هه‌ندێك ڕواڵت و دروشمه‌وه‌ خه‌ریك بكه‌ن، به‌ شێوه‌یه‌ك له‌ ماوه‌ی 20 ساڵی ڕابوردودا دروستبونی چه‌ندین باڵ و بزوتنه‌وه‌ به‌ناوئیسلام و چه‌مكه‌ ئیسلامیه‌كانه‌وه‌ دروست بوون، له‌ لایه‌ك ئیسلامیان ناشیرین كردوه‌، له‌لایه‌كی تریش پارت و ته‌وه‌ژمه‌ ئیسلامیه‌ نیشتیمانی و میانڕه‌وه‌كانیان ناشیرین كردوه‌، كارێكیان كردوه‌ به‌تایبه‌تی وڵاتانی ڕۆژ ئاوا به‌ چاوێكی نامۆودوژمنكارانه‌وه‌ بڕواننه‌ هه‌مو پارت و بزوتنه‌وه‌ ئیسلامیه‌كان، بۆیه‌ گۆڕینی هه‌ندێك چه‌مكی پێشو به‌ هه‌ندێك چه‌مكی تازه‌ پێداویستیه‌كی ئه‌م قۆناغه‌یه‌، به‌ لادانیشیان پارته‌كان هیچ زه‌ره‌رێك ناكات، خۆ سه‌ر هه‌ڵدانی بانگه‌وازی پێغه‌مبه‌ر ( صلی الله‌ علیه‌ وسلم) له‌ نێو دوڕگه‌ی عه‌ره‌بیدا كه‌ ده‌ستی هیچ زلهێزێكی پێناگه‌یشت دیارترین وانه‌یه‌ به‌ بۆ بزافه‌ ئیسلامیه‌كان، كه‌ پێمان ئه‌ڵێت له‌كاتی سه‌رهه‌ڵدان و قۆناغی سه‌ره‌تاییدا له‌به‌رچاوی زلهێزه‌كان نه‌بن، وه‌ خۆتان وا پیشان مه‌ده‌ن كه‌ به‌ بونی ئێوه‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ئه‌وان ئه‌كه‌وێته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، هه‌رچه‌ند له‌م دواییه‌دا له‌ هه‌رێمی كوردستان له‌لایه‌ن هه‌ندێك له‌ ڕه‌وت و بزافه‌كانه‌وه‌ هه‌ندێك چه‌مك به‌كارهێنران وه‌كو پێویست مافی خۆیان پێنه‌درا ئه‌مه‌ش وایكرد، هه‌ندێك هه‌ستیاریان به‌رانبه‌ر به‌و چه‌مكانه‌ بۆ دروست ببێت، كه‌ ئه‌مه‌ش له‌ جێگه‌ی خۆیدا نیه‌، به‌ڵام سه‌ركردایه‌تی سیاسی كاتێ‌ گوێ‌ له‌ كادێران وخه‌ڵكه‌ ڕۆشه‌نبیره‌كه‌ی ئه‌گرێت بۆی ده‌ر ئه‌كه‌وێت خه‌له‌ل له‌ كوێدایه‌، وه‌گه‌وره‌ ترین پشوو بۆ حه‌سانه‌وه‌ی ئه‌ندامان خۆ ده‌ربازكردنه‌ له‌ چه‌قبه‌ستوی ولادانی هه‌ندێك ڕۆتینیات، وه‌ئه‌بێ‌ سه‌ركردایه‌تی سیاسی له‌و باره‌یه‌وه‌ هه‌ندێك بڕیاری ئازایانه‌ی هه‌بێت.
2. به‌ پلانێك تا كاتێكی دیاریكراو ده‌ست بكرێت به‌ پێگه‌یاندنی كادێر، له‌ بواره‌كانی كایه‌ی سیاسی و، دیبلۆماسی و، ئیداری و ڕاگه‌یاندن و، كه‌سانی ناو په‌رله‌مان، تا ئێستاش له‌ ناو لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كاندا قه‌یرانی كادێره‌ به‌ هه‌موبه‌ شه‌كانیه‌وه‌، ئه‌مه‌ش ئه‌گه‌ر به‌ڵگه‌ بێت له‌ سه‌ر شتێك به‌ڵگه‌یه‌ له‌ بێ‌ پلانی، لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان له‌ ماوه‌ی هه‌شت ساڵی ڕابوردودا باجی سیاسه‌تی هه‌ڵه‌وخاتر گرتنی خه‌ڵكی تریان زۆر داوه‌، 2009 لیستی خزمه‌ت وچاكسازیان له‌ نێوان لایه‌نه‌ ئیسلامی وغه‌یره‌ ئیسلامیه‌كان پێكهێنا توانیان 13 كورسی بۆ په‌رله‌مانی كوردستان به‌ ده‌ست بێنن، كه‌ له‌وێداخاتری خه‌ڵكی تریان زۆر گرت و ده‌ره‌نجامێكی واشی نه‌بو بۆ لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان، له‌ماوه‌ی 5 ساڵی ڕابوردودا قوربانی زۆری ئۆپۆزۆسیۆن بونیاندا، ده‌ره‌نجامه‌كه‌شی به‌و شێوه‌یه‌ بو كه‌ بینیمان، ئایا نیوه‌ی ئه‌وه‌ قوربانیانه‌ بدرایه‌ بۆ تۆكمه‌ كردن وچاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌ ناوخۆییه‌كان ده‌ره‌نجامی به‌ ده‌یان قات زیاتر نابو؟ بۆیه‌ وه‌كو  
لایه‌نه‌ ئیسلامیه‌كان ئه‌گه‌ر ماوه‌یه‌كیش هه‌ندێك كارو جمو جوڵی سیاسی خۆمان سڕ بكه‌ین له‌ پێناو به‌ هێز كردن و پێگه‌یاندنی كادێر له‌ بواره‌ جیاجیاكاندا قازانجێكی زۆرمان كردوه‌.